Nhận biết tin đăng bán xe có dấu hiệu lừa đảo và cách giao dịch an toàn
28/06/20265 phút đọcĐội ngũ Xóm Mua Bán Xe
Mua bán xe là giao dịch giá trị lớn nhưng thường bắt đầu bằng vài dòng tin nhắn với người lạ. Các mô típ hay gặp là xe không có thật nhưng vẫn đòi cọc giữ chỗ, xe không thuộc quyền bán của người đang rao, xe đang thế chấp mà giấu, hoặc xe tua đồng hồ được mô tả như xe gia đình ít đi.
Đọc tin đăng: dấu hiệu nên chậm lại
Tin đăng là thứ đầu tiên bạn tiếp xúc, và cũng là nơi lộ ra nhiều điều nhất nếu chịu đọc kỹ:
- Giá thấp hơn hẳn mặt bằng xe cùng dòng, cùng đời, cùng số km mà không có lý do rõ ràng. Chênh vài phần trăm là bình thường, chênh tới hai ba chục phần trăm thì gần như luôn có chuyện.
- Ảnh trông như ảnh quảng cáo, không có ảnh nội thất hay công tơ mét. Bạn có thể tìm kiếm ngược bằng hình ảnh xem bộ ảnh đã xuất hiện ở đâu khác chưa.
- Mô tả chung chung, không nêu đời xe, phiên bản, số km, số đời chủ, hạn đăng kiểm, tình trạng giấy tờ.
- Một tài khoản đăng nhiều xe rất khác nhau nhưng đều tự giới thiệu là xe nhà đang dùng.
- Địa chỉ mơ hồ, hoặc chỉ nhận nhắn tin qua ứng dụng và không nghe điện thoại.
Không dấu hiệu nào tự nó chứng minh điều gì, nhưng khi hai ba dấu hiệu cùng xuất hiện thì hãy kiểm tra kỹ hơn thay vì nhắn tin xin số tài khoản.
Cách trao đổi cũng nói lên nhiều điều
Hãy để ý cách người bán phản ứng với những câu hỏi đơn giản: xe mua năm nào, chạy bao nhiêu, bảo dưỡng ở đâu, tên trên đăng ký là ai. Những phản ứng đáng ngại:
- Không cho xem xe trực tiếp, viện lý do xe đang gửi kho, ở tỉnh khác, cho người quen mượn.
- Yêu cầu chuyển khoản giữ chỗ trước khi bạn kịp nhìn thấy chiếc xe, dù là số tiền nhỏ.
- Gửi ảnh giấy đăng ký nhưng đúng chỗ quan trọng lại mờ, hoặc tên trên đăng ký không trùng tên người đang nói chuyện.
- Thúc ép kiểu đang có người khác xuống tiền, hoặc đề nghị chuyển tiền vào tài khoản mang tên người thứ ba.
- Người bán nói đang ở xa, sẽ nhờ đơn vị vận chuyển giao xe tận nơi sau khi nhận tiền. Xe không được giao theo cách đó.
Bạn có quyền đề nghị gọi video để nhìn xe và người bán trước khi sắp lịch. Ai ngại điều này thường có lý do.
Gặp mặt và kiểm tra giấy tờ
Hẹn ban ngày, tại nhà riêng hoặc địa chỉ cố định của người bán, tốt nhất là nơi có camera. Tránh bãi đất trống, hầm xe vắng hay điểm hẹn bị đổi vào phút chót. Những thứ cần đối chiếu trực tiếp chứ không qua ảnh:
- Giấy đăng ký xe bản gốc, tên chủ xe trùng khớp giấy tờ tuỳ thân của người đang giao dịch. Nếu là người được uỷ quyền, cần văn bản uỷ quyền hợp lệ.
- Số khung và số máy dập trên xe khớp với đăng ký. Chú ý dấu hiệu số bị đục lại, nét không đều, khu vực quanh số bị mài.
- Nếu người bán chỉ có bản sao đăng ký kèm giấy xác nhận, khả năng rất cao là xe đang thế chấp. Xe phải được giải chấp và có đăng ký gốc thì mới nên tiếp tục.
- Giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực với ô tô, và tình trạng vi phạm ghi hình chưa xử lý nếu có.
Nếu người bán khó chịu vì bạn kiểm tra, hãy nhớ đây là tiền của bạn. Người ngay tình hầu như luôn thoải mái.
Đặt cọc: chỗ mất tiền nhiều nhất
Chỉ đặt cọc sau khi đã tận mắt xem xe và giấy tờ gốc. Mức cọc nên vừa phải, đủ thể hiện thiện chí giữ xe chứ không cần lớn tới mức mất thì xót. Giấy đặt cọc viết tay vẫn có giá trị nếu ghi đủ ý:
- Họ tên, số giấy tờ tuỳ thân, địa chỉ, số điện thoại của cả hai bên.
- Thông tin xe: biển số, số khung, số máy, đời xe, màu sơn.
- Giá đã thống nhất, số tiền cọc, thời hạn thanh toán phần còn lại, ai chịu chi phí sang tên.
- Điều kiện hoàn cọc: nếu giấy tờ có vấn đề, xe đang thế chấp, số khung số máy không khớp hoặc vì lý do thuộc về bên bán mà không sang tên được thì bên bán hoàn lại tiền cọc.
Chuyển khoản đúng vào tài khoản mang tên người đứng tên xe, ghi nội dung rõ ràng và giữ biên lai. Chụp ảnh giấy cọc ngay tại chỗ.
Thanh toán và bàn giao
Nên chốt phần tiền lớn tại nơi ký hợp đồng công chứng hoặc chứng thực, khi giấy tờ gốc đã nằm trên bàn. Ưu tiên chuyển khoản thay vì mang tiền mặt đi lại, vừa an toàn vừa có dấu vết giao dịch.
Một cách hợp lý là thanh toán theo hai nhịp: phần lớn khi ký hợp đồng và nhận đủ giấy tờ, phần còn lại sau khi hoàn tất sang tên. Hãy ghi nhịp này vào giấy tờ ngay từ lúc đặt cọc.
Khi nhận xe, lập biên bản bàn giao ghi số chìa khoá, sổ bảo dưỡng, số km và đồ theo xe. Chụp ảnh xe bốn góc và ảnh đồng hồ lúc nhận.
Khi thấy bất thường thì làm gì
Rút lui không phải là mất lịch sự. Xe cũ trên thị trường luôn còn lựa chọn khác, còn tiền mất thì rất khó lấy lại. Nếu đã thấy gợn, cứ nói thẳng là bạn cần thêm thời gian rồi rời đi.
Trước khi rời đi, lưu lại bằng chứng: ảnh chụp tin đăng, tin nhắn, số điện thoại, số tài khoản được cung cấp. Nếu tin có dấu hiệu giả mạo, hãy dùng chức năng báo cáo ngay trên tin để nền tảng đăng tin xử lý.
Nếu đã chuyển tiền và không liên lạc được với bên kia, giữ nguyên toàn bộ dữ liệu trao đổi và trình báo cơ quan công an nơi bạn cư trú càng sớm càng tốt. Đừng chuyển thêm tiền theo bất kỳ lời hứa hoàn trả nào, vì đó thường là bước tiếp theo của cùng một kịch bản.